• Αναγνωστικές προτάσεις

    “Η βίβλος του κόλπου. Διαχωρίζοντας τον μύθο από την ιατρική” της Jen Gunter

    Εκτός από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που κατακλύζονται από ιατρικά μηνύματα ποικίλης ποιότητας, ο κόσμος των ειδήσεων αγωνιά για ολοένα και πιο εντυπωσιακούς τίτλους-ακόμα και όταν δεν υπάρχει η είδηση. Ειδικά όμως όσον αφορά το γυναικείο σώμα, εκεί επενεργούν πρόσθετες δυνάμεις αποπροσανατολισμού. Η ψευδοεπιστήμη και όσοι τη διασπείρουν επενδύουν στην παραπληροφόρηση, αλλά το ίδιο κάνει και η πατριαρχία. Οι εμμονές με την αγνότητα και την καθαριότητα του αναπαραγωγικού συστήματος ανάγονται στην εποχή κατά την οποία η αξία μιας γυναίκας κρινόταν από την παρθενία της και το πόσο παιδιά θα γεννούσε – ο κόλπος και η μήτρα ήταν η “περιουσία” της. Η εκμετάλλευση των σχετικών φόβων ξυπνά μια ενστικτώδη συγκινησιακή αντίδραση.…

  • Ζητήματα φύλου

    Έμφυλη ανισότητα στην εργασία και φροντίδα του σπιτιού και της οικογένειας

    Μία από τις αιτίες της έμφυλης ανισότητας στην εργασία είναι η ανισορροπία στον χρόνο που αφιερώνουν οι γυναίκες σε μη αμειβόμενες δραστηριότητες φροντίδας στο πλαίσιο του σπιτιού και της οικογένειας. Ακόμα και σήμερα, εξακολουθεί να υφίσταται στην Ελλάδα (αν και όχι μόνο) το κοινωνικό στερεότυπο που θέλει τις γυναίκες κυρίως υπεύθυνες για τις οικιακές εργασίες και τη φροντίδα των εξαρτώμενων μελών της οικογένειας (συνήθως παιδιών και ηλικιωμένων). Αυτό καταδεικνύουν και τα αποτελέσματα της Έρευνας Χρήσης Χρόνου που πραγματοποιήθηκε το 2013 από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, σύμφωνα με τα οποία στις δραστηριότητες που σχετίζονται με τη φροντίδα του νοικοκυριού καταγράφεται και η μεγαλύτερη διαφοροποίηση στην κατανομή του χρόνου μεταξύ ανδρών και…

  • Κριτικά κείμενα,  Πανδημία

    Πανδημία, δημόσια σφαίρα και δημοκρατία

    Οι ιδιαίτερες συνθήκες που βιώνουμε λόγω της πανδημίας έχουν σοβαρές συνέπειες στην προσωπική και κοινωνική μας ζωή. Ο εγκλεισμός, η υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η συνακόλουθη περιχαράκωση στην οικογένεια και στο σπίτι έχουν απομακρύνει τον άνθρωπο από τον δημόσιο χώρο. Τα social media τείνουν να υποκαταστήσουν την εκ του σύνεγγυς ανθρώπινη επαφή. Οι «φίλοι» επικοινωνούν κάνοντας like ή, σπανιότερα, γράφοντας κανένα σχόλιο. Τα social media τρέφουν τον ναρκισσισμό μας. Γιατί πώς να εξηγήσεις το ότι κάποιος/α μοιράζεται τις προσωπικές του/της στιγμές και αλλάζει συνέχεια την εικόνα στο προφίλ του/της; Η δημόσια σφαίρα είναι ο κατ’ εξοχήν χώρος όπου τα άτομα λειτουργούν και νοηματοδοτούνται ως πολίτες και αυτή…

  • Αναγνωστικές προτάσεις

    “Φεμινισμός” της Deborah Cameron

    «Ο φεμινισμός», έγραφε η Μαρί Σίαρ το 1986, «είναι η ριζοσπαστική ιδέα ότι οι γυναίκες είναι άνθρωποι». Με άλλα λόγια, οι γυναίκες πρέπει να έχουν δύναμη, αυτενέργεια, ελευθερία, να ελέγχουν οι ίδιες το σώμα τους, να είναι ισότιμες με τους άνδρες. Όμως ακόμα και σήμερα, ύστερα από πολλές δεκαετίες αγώνων, οι γυναίκες εξακολουθούν να διαδηλώνουν, να διαμαρτύρονται, να γράφουν και να μιλούν διεκδικώντας τα αυτονόητα δικαιώματά τους. Για να κατανοήσουμε γιατί συμβαίνει αυτό, πρέπει να κατανοήσουμε πρώτα πώς εμφανίστηκε το φεμινιστικό κίνημα και σε τι αποσκοπεί. Το βιβλίο της Ντέμπορα Κάμερον λειτουργεί ως ασφαλής οδηγός σε τούτη την αναζήτηση, κάνοντας μια συνοπτική αναδρομή στην ιστορία του φεμινιστικού κινήματος και εξετάζοντας…

  • Ζητήματα φύλου

    Οικιακές εργασίες και άνδρες

    Με αφορμή μια δημοσίευση στο Lifo για ένα σχολείο στην Ισπανία που διδάσκει στα αγόρια πώς να κάνουν δουλειές του σπιτιού και τα σχόλια που έγιναν, αναπαράγω τη δημοσίευση της σελίδας “Ναι, είσαι μισογύνης” στο Facebook, με την οποία συμφωνώ απόλυτα. “Τόσο πολύ έχουν ταυτιστεί οι γυναίκες με την οικιακή εργασία που κάθε προσπάθεια να διδαχθούν και οι άντρες αυτές τις βασικές δεξιότητες ισούται με την εκθήλυνση και άρα με τον ευνουχισμό. Το ότι ο ανδρισμός είναι τόσο εύθραυστος που να απειλείται από ένα σίδερο ή μια σκούπα είναι από μόνο του ενδεικτικό του πόσο κοινωνικά κατασκευασμένος είναι. Το ότι και ορισμένες γυναίκες αγχώνονται ότι θα χαθούν οι έμφυλοι ρόλοι…

  • Ζητήματα φύλου

    Αόρατη εργασία των γυναικών

    Στις 18/09 ήταν η πρώτη διεθνής ημέρα ισότητας των αμοιβών. Γίνεται δηλαδή προσπάθεια να καθιερωθεί η ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας ανεξαρτήτως φύλου. Κανείς όμως δεν μιλάει για την απλήρωτη εργασία των γυναικών που περιλαμβάνει τις οικιακές δουλειές, τη φροντίδα των παιδιών, των ηλικιωμένων και των εξαρτημένων ατόμων. Παγκοσμίως, το 75% της άμισθης εργασίας εκτελείται από τις γυναίκες. Έχει υπολογιστεί ότι ισοδυναμεί με 11 τρισεκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για χρήματα που ανήκουν στις γυναίκες. Άλλωστε, όπως έχει επισημανθεί ήδη, ο όρος “εργαζόμενη γυναίκα” είναι ταυτολογικός. Δεν υπάρχει γυναίκα που δεν εργάζεται. Υπάρχουν απλώς γυναίκες που δεν αμείβονται για την εργασία τους. Συμπέρασμα: οι γυναίκες εργάζονται συνολικά περισσότερες ώρες από τους…

  • Κριτικά κείμενα

    Η βιοπολιτική της επιδημίας (3): Επιστήμη, Αντιστάσεις

    του Κώστα Δουζίνα Οι συνταγματολόγοι που καταδίκασαν την προσπάθεια της προηγούμενης Βουλής να ανανεώσει το Σύνταγμα και υποστήριξαν τη διατήρηση της ασυλίας των πολιτικών βρήκαν πάλι ευκαιρία να δώσουν πολιτικά διαπιστευτήρια. Η κυβέρνηση παραβιάζει όλα τα βασικά ατομικά, πολιτικά και οικονομικά δικαιώματα και περιορίζει τη δημοκρατία. Εντούτοις «όλες οι μέχρι στιγμής ρυθμίσεις βρίσκονται εντός της αρχής της νομιμότητας και του κράτους δικαίου» λέει ένας. Αλλος θεωρεί ότι όσοι εκφράζουν κόσμιες και τεκμηριωμένες αντιρρήσεις στην αναστολή των ελευθεριών λένε «ανοησίες» που «κανείς σοβαρός νομικός» δεν συμμερίζεται και «θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή εκατοντάδων αν όχι χιλιάδων συνανθρώπων μας». Όπως και με τα μνημόνια, το Σύνταγμα, φτιαγμένο για μια πιο αθώα εποχή,…

  • Κριτικά κείμενα

    Η βιοπολιτική της επιδημίας (2): δικαιώματα

    του Κώστα Δουζίνα Η βιοεξουσία αποτελεί το υπόστρωμα πάνω στο οποίο σε κανονικές συνθήκες λειτουργεί η εξουσία και ασκούνται τα δικαιώματα. Στην κατάσταση εξαίρεσης, η βιοεξουσία μπαίνει στην πρώτη γραμμή και χρησιμοποιεί την κυριαρχία για να πετύχει τους σκοπούς της. Η πανδημία του κορονοϊού και τα μέτρα έκτακτης ανάγκης που υιοθέτησαν οι κυβερνήσεις επιβάλλουν την αυστηρότερη δυνατή πειθάρχηση της συμπεριφοράς και εκτεταμένο έλεγχο όλων των πλευρών της ζωής. Εντατικοποιούν σε πρωτοφανή βαθμό την άσκηση εξουσίας που ονομάστηκε βιοεξουσία και επιτελείται μέσω των στρατηγικών της βιοπολιτικής. Στον βιοπολιτικό καπιταλισμό, που ανέλυσε πρώτος ο Μισέλ Φουκό, η άσκηση εξουσίας από τον 19ο αιώνα και μετά δεν επικεντρώνεται στη διαχείριση και κατεύθυνση των…

  • Αναγνωστικές προτάσεις

    “Ας είμαστε όλοι φεμινιστές” της Chimamanda Ngozi Adichie

    Τι σημαίνει σήμερα φεμινισμός; Αυτό είναι το ερώτημα στην καρδιά αυτού του βιβλίου. Πρόκειται για ένα προσωπικό δοκίμιο, πειστικό στην επιχειρηματολογία του, που βασίζεται στην ομότιτλη ομιλία της συγγραφέα στο TEDX. Στο δοκίμιο αυτό η Νιγηριανή Chimamanda Ngozi Adichie προσφέρει στους αναγνώστες έναν μοναδικό ορισμό του φεμινισμού στον 21ο αιώνα, έναν ορισμό που βασίζεται στην αποδοχή και την ευαισθητοποίηση. Αντλώντας από τις εμπειρίες της και τη βαθιά της κατανόηση για τον συχνά συγκεκαλυμένο έμφυλο χαρακτήρα κοινών πρακτικών, η Adichie μας προσφέρει μια διεισδυτική διερεύνηση του τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σήμερα και απευθύνει ένα αγωνιστικό κάλεσμα: Ας είμαστε όλοι φεμινιστές! (από το δελτίο τύπου του εκδοτικού οίκου)

  • Κριτικά κείμενα

    Η βιοπολιτική της πανδημίας

    του Κώστα Δουζίνα Η πανδημία του κορονοϊού και τα μέτρα έκτακτης ανάγκης που υιοθέτησαν όλες οι κυβερνήσεις -άλλες γρήγορα και βίαια, άλλες σταδιακά και ήπια- επιβάλλουν την αυστηρότερη δυνατή πειθάρχηση της συμπεριφοράς και εκτεταμένο έλεγχο όλων των πλευρών της ζωής. Εντατικοποιούν σε πρωτοφανή βαθμό την άσκηση εξουσίας που ονομάστηκε βιοεξουσία και επιτελείται μέσω των στρατηγικών της βιοπολιτικής. Η βιοπολιτική αποτελεί τον γενικό τρόπο άσκησης της εξουσίας στον ύστερο καπιταλισμό. Και την περίοδο της επιδημίας η άσκηση της πολιτικής επί της ζωής γίνεται ολοφάνερη. Αλλά με εξαίρεση δύο εξαιρετικά άρθρα του Κύρκου Δοξιάδη, η άγνοια της θεωρίας δημιουργεί σημαντικά προβλήματα στην κατανόηση της κατάστασης. Στην Ελλάδα λέγονται πολλά για το δίκαιο,…