-
Νεοφιλελευθερισμός: η φιλοσοφία της ελεύθερης αγοράς και του δυνατού κράτους
Τη Δευτέρα 22 Φεβρουαρίου, στις 7 μ.μ., ο Βασίλης Γρόλλιος μίλησε για τον νεοφιλελευθερισμό ως τη φιλοσοφία της ελεύθερης αγοράς και του δυνατού κράτους. Πρόκειται για την 5η εκδήλωση του κύκλου διαδικτυακών διαλέξεων με τίτλο “Η φιλοσοφία στην εποχή της κρίσης”. Ο ομιλητής υποστήριξε ότι ο νεοφιλελευθερισμός αποθεώνει την ελεύθερη οικονομία και, δυστυχώς, πολύ συχνά συγχέεται με τον φιλελευθερισμό, που δεν είναι υπέρ της ελεύθερης οικονομίας αλλά του έντονου κρατικού παρεμβατισμού, προκειμένου το κράτος να υλοποιήσει μια συγκεκριμένη ιδέα αναδιανεμητικής δικαιοσύνης. Αυτήν ακριβώς την ιδέα οι νεοφιλελεύθεροι τη βλέπουν να έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη λογική της ελεύθερης οικονομίας, στο πλαίσιο της οποίας το κράτος πρόνοιας θα έχει σχεδόν…
-
Τα δικαιώματα των “άλλων”
Τη Δευτέρα 8 Φεβρουαρίου 2021, στις 7 μ.μ., η κ. Φωτεινή Βάκη προσέγγισε φιλοσοφικά τα δικαιώματα των “άλλων”. Πρόκειται για την 4η εκδήλωση του κύκλου διαδικτυακών διαλέξεων με τίτλο “Η φιλοσοφία στην εποχή της κρίσης”. Η αντιμετώπιση του πρόσφυγα, του μετανάστη, του “ξένου” δεν δοκιμάζει μόνο την ηθική μας συνείδηση εν όψει συνανθρώπων που αιτούνται βοήθεια αλλά και τους ίδιους τους θεσμούς της δημοκρατικής μας πολιτείας. Τα όρια της εθνικής επικράτειας προκαλούν τον αναστοχασμό επί της ανα-νοηματοδότησης των ορίων της ίδιας της πολιτικής κοινότητας και της αναθεώρησης της ιδιότητας του πολίτη στην εποχή της κρίσης του εθνικού κράτους και των αντιφάσεών του. Ο “ξένος” που κείται στο εθνικό μας κατώφλι…
-
Τα ηθικά διλήμματα της πανδημίας
Η πανδημία της covid-19 δοκίμασε τα δημόσια συστήματα υγείας των χωρών, τις ικανότητες των κυβερνώντων στη διαχείριση κρίσεων, τις αντοχές του κόσμου ακόμα και αυτή την πίστη των θρησκευόμενων. Οι χρόνιες ανεπάρκειες των κρατικών υποδομών στον τομέα της υγείας, εξαιτίας των παρατεταμένων πολιτικών περικοπών και ιδιωτικοποιήσεων, σε συνδυασμό με την επικινδυνότητα του ιού, οδήγησαν τις κυβερνήσεις στη λήψη μέτρων που έπληξαν τις ατομικές ελευθερίες, το εργασιακό καθεστώς των πολιτών, την οικονομία, την παιδεία, την καθημερινότητα και την ψυχική υγεία. Ταυτόχρονα, η πανδημία έφερε στο προσκήνιο κεντρικά ερωτήματα της ηθικής και πολιτικής φιλοσοφίας. Τι είναι σωστό και τι δεν είναι; Πώς πρέπει να ενεργήσω; Τι είναι η λεγόμενη «ατομική ευθύνη» και…
-
Ο αντισημιτισμός ως ιστορικό φαινόμενο
Τη Δευτέρα 25 Ιανουαρίου 2021, στις 7 μ.μ., η κ. Μαρία Καβάλα μίλησε για τον αντισημιτισμό ως ιστορικό φαινόμενο. Πρόκειται για την 3η εκδήλωση του κύκλου διαδικτυακών διαλέξεων με τίτλο “Η φιλοσοφία στην εποχή της κρίσης”. Ο σύνδεσμος για το βίντεο της εκδήλωσης: https://www.youtube.com/watch?v=RYd-xlpdYY4 Το μίσος εναντίον των Εβραίων προηγήθηκε της επινόησης του όρου αντισημιτισμός τον 19ο αιώνα. Ο παραδοσιακός θρησκευτικός αντι-ιουδαϊσμός εδραιώθηκε με την επικράτηση του χριστιανισμού από τον 4ο αι. μ.Χ. και διαμόρφωσε στη μεσαιωνική Ευρώπη χωριστούς κόσμους για Εβραίους και χριστιανούς. Στα τέλη του 19ου αιώνα, αν και σταδιακά τα ευρωπαϊκά γκέτο άρχισαν να καταργούνται, οι Εβραίοι της διασποράς διαπίστωσαν ότι στη θέση του παραδοσιακού αντισημιτισμού, νέες, πιο…
-
Η δημοκρατία σήμερα: προκλήσεις και φιλοσοφικές απαντήσεις
Τη Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 2021, στις 7 μ.μ., ο Άρης Στυλιανού μίλησε για τη δημοκρατία, κάνοντας αναφορά στις αλλαγές του νοήματός της μέσα στον χρόνο. Πρόκειται για τη 2η εκδήλωση του κύκλου διαδικτυακών διαλέξεων με τίτλο “Η φιλοσοφία στην εποχή της κρίσης”. Ο σύνδεσμος για το βίντεο της εκδήλωσης: https://www.youtube.com/watch?v=VLuGdmpkL9c Αντί να θέσει το ουσιοκρατικό ερώτημα «τι είναι η δημοκρατία;», θεωρεί πως είναι προτιμότερο να διακρίνει τα χαρακτηριστικά της. Προκύπτει, έτσι, ένα κρίσιμο ζήτημα, που αφορά το εάν τα θεμέλια της δημοκρατίας είναι τα ίδια δημοκρατικά. Σήμερα, η πανδημία της Covid-19 και η διαχείρισή της αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε τους εαυτούς μας και την κοινωνία. Υπάρχει άραγε…
-
Πανδημία και επιστήμη
Σύμφωνα με μια έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Medicine, το κίνημα κατά του εμβολιασμού για την covid-19 υπονομεύει τις προσπάθειες να περιοριστεί και να δοθεί ένα τέλος στην πανδημία, που έχει ταλαιπωρήσει τόσους μήνες όλο τον πλανήτη. Η έρευνα, στην οποία ρωτήθηκαν 13.426 άνθρωποι από 19 χώρες σχετικά με το πόσο πιθανό είναι να εμβολιαστούν όταν κυκλοφορήσει το εμβόλιο, ανέδειξε ορισμένα ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Το 72% των ερωτηθέντων απάντησε ότι θα κάνει το εμβόλιο κατά της covid-19, εάν αποδείξουν οι επιστήμονες ότι είναι αποτελεσματική και ασφαλής η χρήση του. Το 14% απάντησε ότι θα αρνηθεί να εμβολιαστεί και το υπόλοιπο 14% φάνηκε διστακτικό. Το ενδιαφέρον είναι ότι τα ποσοστά διαφοροποιούνται…
-
Καθημερινή φιλοσοφία
Το βιβλίο κυκλοφόρησε πριν από δύο εβδομάδες. Όπως σημειώνει ο συγγραφέας στην εισαγωγή του βιβλίου: «Το βιβλίο αυτό είναι μια μικρή εισαγωγή στη φιλοσοφία. Είναι λίγο διαφορετική από τις ‘ορθόδοξες’ εισαγωγές που είτε διατρέχουν την ιστορία της φιλοσοφίας, είτε αναλύουν μια σειρά από παραδοσιακά φιλοσοφικά προβλήματα, όπως ‘τι είναι γνώση’, ‘τι είναι ελευθερία’, ‘τι είναι η αλήθεια’ κ.λπ. Τέτοιες εισαγωγές υπάρχουν αρκετές, μερικές από τις οποίες προτείνονται και στη βιβλιογραφία. Ο σκοπός του ανά χείρας βιβλίου είναι να εισαγάγει τον αναγνώστη στη φιλοσοφία με έναν διαφορετικό τρόπο, μέσα από ερωτήματα πιο γνώριμα, πιο καθημερινά, και μέσα από ανθρώπινες ιστορίες που τα φέρνουν λίγο πιο κοντά μας. Με αυτό τον τρόπο…
-
“Κοινά αγαθά, πολιτική αλλαγή και πολιτισμικός μετασχηματισμός”-Αλέξανδρος Κιουπκιολής
Τι είναι αυτό που συνδέει το νερό, τα δάση, τις αρχαιότητες της Θεσσαλονίκης, το ελεύθερο λογισμικό Libre Office, τη Βικιπαίδεια και έναν συνεταιρισμό ελαιοπαραγωγών; Σύμφωνα με τη θεωρία των κοινών (commons), είναι συλλογικά αγαθά τα οποία επιμέρους κοινότητες διαχειρίζονται δημοκρατικά με βάση κανόνες που έχουν οι ίδιες θεσπίσει και με στόχο το κοινό όφελος. Ο Αλέξανδρος Κιουπκιολής στην ομιλία του θα εισαγάγει ορισμένες βασικές έννοιες για τη λογική και την πολιτική των κοινών από τη σκοπιά διάφορων σχολών σκέψης γύρω από αυτά (E. Όστρομ, ομότιμη παραγωγή, αυτόνομα κοινά). Πρόκειται για μια συζήτηση η οποία έχει ενταθεί τις τελευταίες δεκαετίες και παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς προτείνονται νέοι τρόποι αύξησης της πραγματικής συμμετοχής…
-
Η φιλοσοφία στην εποχή της κρίσης
Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Κοζάνης διοργανώνει έναν κύκλο διαδικτυακών διαλέξεων με τίτλο «Η φιλοσοφία στην εποχή της κρίσης», που συντονίζει η Ελένη Γερούση, Δρ Φιλοσοφίας (ΑΠΘ). Οι ομιλητές και οι ομιλήτριες θα προσεγγίσουν με φιλοσοφική ματιά κρίσιμα θέματα της εποχής μας, μιας εποχής μεταβατικής. Η παρακολούθηση των διαλέξεων δεν προϋποθέτει εξοικείωση με τις φιλοσοφικές έννοιες, καθώς βασικός σκοπός του εγχειρήματος είναι να φανεί ότι η φιλοσοφία δεν είναι μια πνευματική δραστηριότητα που αφορά μόνο τους ακαδημαϊκούς, αλλά αποτελεί μια συνολική ερμηνευτική πρόταση για τον κόσμο βοηθώντας μας να αντιληφθούμε τη θέση μας σε αυτόν. Οι διαλέξεις στοχεύουν στην καλλιέργεια της κριτικής προσέγγισης στα σύγχρονα ζητήματα και στη γόνιμη ανταλλαγή ιδεών. Ακόμη,…
-
“Μητέρες. Μια αντισυμβατική ιστορία” της Sarah Knott
Όταν η διακεκριμένη ιστορικός Sarah Knott έμεινε έγκυος, έθεσε αυτό το ερώτημα στον εαυτό της. Ωστόσο δυσκολεύτηκε να βρει καταγραφές που αφορούσαν τη μητρότητα. Επί αιώνες τους ιστορικούς απασχολούν θέματα όπως οι πόλεμοι, οι πολιτικές εξελίξεις και οι επαναστάσεις, αλλά οι λεπτομέρειες της καθημερινής φροντίδας ενός μωρού τούς αφήνουν αδιάφορους. Πολλές πτυχές της μητρότητας, τόσο του παρελθόντος όσο και του παρόντος, παραβλέπονται ή λησμονιούνται. Με γνώμονα το δικό της βίωμα, από την αποβολή ως την κύηση, τον τοκετό και τη βρεφική ηλικία των δύο της παιδιών, η Sarah Knott διερευνά την ολοένα μεταβαλλόμενη εμπειρία της μητρότητας στη διάρκεια των τελευταίων αιώνων. Αντλώντας στοιχεία από μια ετερόκλητη συλλογή τεκμηρίων –ανολοκλήρωτα γράμματα,…

