Στο οπισθόφυλλο του μυθιστορήματος Η απόγονος του συγγραφέα Μιχάλη Πιτένη τίθεται το ερώτημα: «Μπορεί το παρελθόν να ερμηνεύσει το παρόν και, ίσως, να δείχνει και το μέλλον;» Θα επαναδιατυπώσω το ερώτημα: μπορεί αυτό να γίνει μέσω της λογοτεχνίας; Ακολουθώντας την παράδοση του Ρώσου θεωρητικού της λογοτεχνίας Μπαχτίν, ο οποίος επανεισάγει την πραγματικότητα, την ιστορία και την κοινωνία στο κείμενο, ο Τοντόροφ θεωρεί πως η λογοτεχνία, προτείνοντας μία ερμηνεία του κόσμου, είναι ταυτόχρονα ένας στοχασμός για την ανθρώπινη -κατάσταση. Γράφει στο βιβλίο του Η λογοτεχνία σε κίνδυνο, που αποτελεί έναν ύμνο στη δύναμη της λογοτεχνίας: «η πραγματικότητα την οποία η λογοτεχνία φιλοδοξεί να κατανοήσει είναι απλούστατα (αλλά, συγχρόνως, τίποτα δεν είναι…

Αρκετά χρόνια μετά τη βράβευση του Γιάννη Παλαβού με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος για τη συλλογή διηγημάτων Αστείο, που εκδόθηκε το 2012 από τις εκδόσεις Νεφέλη, κυκλοφορεί το νέο του βιβλίο με τίτλο Το παιδί, από τον ίδιο εκδοτικό οίκο. Όχημα δημιουργίας είναι και εδώ το διήγημα μικρής έκτασης. Ο συγγραφέας αξιοποιεί με ιδιαίτερη επιτυχία τις αρετές της μικρής φόρμας: λιτότητα, οικονομία, ακρίβεια, αιφνιδιασμός, ποιητικό βλέμμα. Ο ίδιος άλλωστε σε συνέντευξή του έχει πει: «Το διήγημα είναι η προνομιακή περιοχή μεταξύ πεζογραφίας και ποίησης». Με το βιβλίο αυτό ο Γιάννης Παλαβός έχει κατακτήσει τη συγγραφική ωριμότητα. Το σύμπαν του είναι αναγνωρίσιμο και δεν υπάρχει μεγαλύτερη επιτυχία από το να είναι…

Ο Ισίδωρος Ζουργός, αυθεντικός εκπρόσωπος της πλούσιας πεζογραφικής παράδοσης της Θεσσαλονίκης, κινούμενος στο μεταίχμιο μυθοπλασίας και ιστορίας επιχειρεί για μια ακόμη φορά με το βιβλίο του Λίγες και μία νύχτες, το όγδοο μυθιστόρημά του, να κατανοήσει τον ανθρώπινο βίο, την ανθρώπινη συνθήκη. Βέβαια ο ίδιος γνωρίζει πολύ καλά τις δυσκολίες και τους περιορισμούς του εγχειρήματος αυτού καθώς, όπως γράφει στο οπισθόφυλλο του προηγούμενου βιβλίου του Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο, «ακόμη και το μυθιστόρημα αδυνατεί να αναπαραστήσει τον ανθρώπινο βίο στην ολότητά του».  Αυτό στο οποίο αρκείται τελικά ένας συγγραφέας είναι να αναδείξει «σκηνές μόνο από τη διάρκεια μιας ζωής». Η επιθυμία του συγγραφέα να κατανοήσει, έστω και…

Η γενοκτονία των Εβραίων από το ναζιστικό καθεστώς είναι αναμφισβήτητα ένα γεγονός που σημάδεψε την ευρωπαϊκή ιστορία του 20ού αιώνα. Η γενοκτονία αφορούσε τόσο αυτούς που την πραγματοποίησαν όσο και αυτούς που επέτρεψαν να συμβεί. Θα έπρεπε επίσης να αφορά όλους τους πολίτες των χωρών που θέλουν να λέγονται δημοκρατικές. Όπως εύστοχα έχει παρατηρήσει η Βαρών-Βασάρ, η εβραϊκή γενοκτονία δεν σημάδεψε μόνο την ιστορία: σημάδεψε βαθύτατα και τη συνείδηση του μεταπολεμικού ανθρώπου και έθραυσε το αίσθημα ότι ο σύγχρονος άνθρωπος ανήκε σε μια κοινή ιστορία και κουλτούρα (Βαρών-Βασάρ, Η ανάδυση μιας δύσκολης μνήμης, σσ. 41, 59) Οι Εβραίοι της Ευρώπης αιώνες τώρα υπέφεραν από τις προκαταλήψεις και τις διακρίσεις. Ο…